رقابت در هزینه
رویکرد مطلوب یک استراتژی مبتنی بر هزینه، دارا بودن ظرفیتی کاملا تحت کنترل و با اضافه ظرفیت بسیار محدود است. در مواردی که ظرفیت برای مواجهه با نوسانات کوتاه مدت تقاضا انعطافپذیر است، شرکت سعی در ایجاد توان اقتصادی لازم برای اضافه کردن ظرفیت موقتی به جای تحمل مخارج سنگین ایجاد ظرفیت دائم اضافی خواهد داشت.
رقابت در کیفیت
استراتژی ظرفیت، تأثیر مستقیمی بر روی کیفیت ندارد، اما یک بنگاه باید با مدیریت توسعه ظرفیتهای کوتاه مدت و بلندمدت خود به حفظ سطح کیفیت نسبت به وضع قبلی(پیش از توسعه ظرفیت) بپردازد.
رقابت در زمینه در دسترس بودن
بنگاهها برای مدیریت نوسانات و تغییرات تقاضا، ناچار به داشتن مقداری ظرفیت اضافی هستند. آنها توجه ویژهای به فعالیتهای کلیدی خود دارند تا بدین طریق از کارایی این فعالیتها اطمینان حاصل کنند. در غیر این صورت، نمیتوانند همواره محصولات و خدمات خود را در دسترس مشتری قرار دهند که این امر منجر به از دست رفتن فرصتها خواهد شد.
رقابت در ویژگیها و نوآوری
شرکتها معمولاً برای ارائه محصولات و خدمات جدید و یا تقویت ویژگیهای محصولات، متحمل ظرفیت اضافه میشوند.
رقابت در عملکرد زیست محیطی
ظرفیت اضافی می تواند منشأ اتلاف باشد، به ویژه زمانی که از منابع تجدید ناپذیر استفاده میشود. بنابراین به طور کلی، یک شرکت دوستدار محیط زیست به کاهش سرمایهگذاری برای ایجاد ظرفیت اضافی خواهد پرداخت.یک استراتژی ظرفیت مؤثر، استراتژی است که مجموعه ابعاد رقابتی یاد شده را مد نظر قرار دهد. همچنین تصمیمات اتخاذ شده در ارتباط با هر یک از این ابعاد بایستی سازگار با یکدیگر باشند، به گونهای که این تصمیمات در تعامل با هم بتوانند در راستای حمایت از استراتژی عملیات سازمان قرار گیرند.(بکمن و روزنفیلد،۲۰۰۸: ۱۲۰)
۲-۲-۸ تعریف و تبیین جایگاه استراتژی ظرفیت
بنا به تعریف، استراتژی ظرفیت یک طرح بلند مدت است که به طور مشروح، مشتمل بر چگونگی ارضای تقاضای کالاها و خدمات شرکت است(نوری و رادفورد،۱۳۷۹).ظرفیت مقدار خروجی در هر دوره زمانی است که یک کسب و کار یا تسهیلات می تواند تولید نماید.
برای تدوین استراتژی ظرفیت، شرکتها موضوعاتی را در نظر می گیرند. لازم است آنها درباره مقدار ظرفیتی که باید داشته باشند تا تقاضا را برآورده سازند فکر کنند.تقاضا می تواند به دو صورت مورد انتظار و تقاضای پیش بینی نشده باشد. ظرفیت استفاده شده نیز، درصدی از ظرفیت تسهیلات است که به وسیله تولید محصولات مورد استفاده قرار می گیرد(بکمن و روزنفیلد، ۲۰۰۸: ۱۲۲).
هایس و همکاران(۲۰۰۵)، مدلی را برای تدوین استراتژی ظرفیت در قالب استراتژی کسب و کار بیان کرده اند. بر این اساس استراتژی ظرفیت می تواند به سه روش تدوین شود:
روش اول: استراتژی پیشرو
در این روش ظرفیت از پیش بینی تقاضای آینده شکل می گیرد و ظرفیت قبل از اینکه نیاز ایجاد شود، توسعه می یابد.
واحد
تقاضا ظرفیت
زمان
شکل(۲-۲). استراتژی پیشرو در ظرفیت(هایس و همکاران،۲۰۰۵: ۸۵)
با این استراتژی ظرفیت اضافی وجود دارد و تقاضا برآورده می شود. شرکتهایی که این استراتژی را اتخاذ می کنند نسبت به تغییرات تقاضا پاسخگو هستند و در نتیجه در آمدهای اضافی را کسب می کنند. استراتژی رهبری، نقطه ضعف هم دارد و آن این است که به علت افزایش ظرفیت اضافی و بیش از تقاضا، ریسک آن بالا بوده و هزینه هایی را نیز در بر خواهد داشت.
روش دوم: استراتژی تأخیری
در این استراتژی متوسط تقاضا کاملا برآورده نشده است و شرکت کمتر از ظرفیت مورد نیاز را تأمین می کند. این روش بسیار ملاحظه کارانه است و ظرفیت مازادی ایجاد نمی شود. هزینه سرمایه گذاری لازم برای این استراتژی پایین است اما ضعف عمده آن این است که تقاضا برآورده نشده و در بلندمدت مشتریان به دنبال تأمین کنندگان قابل اطمینان دیگری می روند، بنابراین کسب و کار بلند مدت ممکن است که دچار نقصان شود.
واحد
تقاضا
ظرفیت
زمان
شکل(۲-۳).استراتژی تأخیری در ظرفیت(هایس و همکاران،۲۰۰۵: ۸۵)
روش سوم: تدریجی
در این روش میانگین تقاضا برآورده می شود اما شرکت در ۵۰ درصد اوقات ظرفیت مازاد و در ۵۰ درصد اوقات ظرفیت کمتری از تقاضای پیش بینی شده دارد. زمانی که ظرفیت، کمتر از تقاضای پیش بینی شده باشد، درآمد از دست رفته وجود خواهد داشت. به طور کلی هزینه این روش نسبت به روش پیشرو کمتر است. به عبارت دیگر این روش مصالحه ای را بین هزینه سرمایه گذاری استراتژی پیشرو و درآمد از دست رفته استراتژی تأخیری ایجاد می کند.
واحد
تقاضا
ظرفیت
زمان
شکل(۲-۴).استراتژی تدریجی در ظرفیت(هایس و همکاران،۲۰۰۵: ۸۵)
برای انتخاب استراتژی ظرفیت، توجه به مواردی که در جدول (۲-۳) آمده است مفیدمیباشد.شرکتهایی که بر اساس تحویل، رقابت می کنند، ظرفیت مازادی را پیش بینی می کنند تا به تغییرات تقاضا پاسخ دهند. رقابت بر مبنای کاهش هزینه مستلزم عدم ایجاد ظرفیت مازاد می باشد (بکمن و روزنفیلد، ۲۰۰۸: ۱۲۲)
جدول(۲-۳). نکات قابل توجه در انتخاب استراتژیک ظرفیت(بکمن و رزنفیلد،۲۰۰۸: ۱۳۴)

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.